Auteursrecht en portretrecht. Wat mag en kan?
Manon Galama Fotograaf Haarlem Overveen Heemskerk Hillegom Velsen Zandvoort Bloemendaal Fotografie Portretfotograaf Zakelijke fotografie Social branding Familiefotograaf familiefotografie gezinsfotograaf bedrijfsfotografie loveshoot trouwfotograaf verloving cadeau aanzoek fotograferen fotoshoot photoshoot Loveshoot zwangerschapsshoot newbornfotograaf Ondernemer gezinsfoto freelance fotograaf photographer Amsterdam

Geschreven door

Wil jij in opdracht van klanten gaan fotograferen? Dan is het goed om meer te weten over het auteursrecht. Daarnaast heeft ook de geportretteerde bepaalde rechten. Lees hier meer over het auteursrecht en het portretrecht.

Wat is Auteursrecht?

Laat ik beginnen met het Auteursrecht. Als je als fotograaf een foto maakt, dan heb jij automatisch het auteursrecht op die foto. Ik ga er hier even van uit dat je niet werkt voor een werkgever en dat de foto voldoende origineel is. Je hebt het auteursrecht automatisch als je de maker bent van de foto en het is hier in Europa dus ook niet nodig om bij je foto’s een C neer te zetten van Copyright.

Het auteursrecht is onder te verdelen in 2 rechten; het exploitatierecht en het persoonlijkheidsrecht.

Het exploitatierecht is het exclusieve recht van de maker om zijn/haar werk te verveelvoudigen (kopiëren) en openbaar te maken (te publiceren). Zonder toestemming van de maker mag het werk niet zomaar openbaar worden gemaakt.

Een ander aspect van het auteursrecht is het persoonlijkheidsrecht. Het persoonlijkheidsrecht omvat verschillende zaken; Het omvat allereerst het recht dat fotografen met hun naam aan hun werk verbonden zijn. Ze hebben het gemaakt en net als bij kunstschilders is hun naam daaraan verbonden. Fotografen hebben het recht zich te verzetten tegen publicatie van het werk zonder vermelding van de naam van de fotograaf. Een ander onderdeel van de persoonlijkheidsrechten is dat het niet is toegestaan om ongevraagde wijzigingen aan te brengen aan de foto. De fotograaf kan zich op basis van het persoonlijkheidsrecht verzetten tegen wijziging, misvormingen, verminkingen en andere aantastingen van zijn foto. Persoonlijk heb ik om deze reden bepaalde zaken opgenomen in mijn algemene voorwaarden. Mijn foto’s zullen in originele staat gebruikt dienen te worden. Geen aanpassingen door middel van filters of andere bewerkingen. Het is namelijk mijn werk en ik heb bewust gekozen om de foto in een bepaalde stijl op te leveren. Ik vergelijk het wel eens met een schilderij. Als ik een schilderij heb gekocht, maar ik vind dat de gele bloemblaadjes niet goed bij mijn interieur passen. Ik besluit ze roze te schilderen. Maar nog steeds staat de naam van de schilder onder dat werk. Is dat dan nog wel “zijn” werk? NEE! Het is een inbreuk op het auteursrecht van de kunstschilder.

Inbreuk op het auteursrecht

Je hoort het vaak voorbij komen “dat is inbreuk op mijn auteursrecht!” Maar wat betekent het als iemand inbreuk maakt op je auteursrecht. Die inbreuk maken op het auteursrecht kan op verschillende manieren. Bijvoorbeeld door het werk zonder toestemming te verveelvoudigen en openbaar maken. Maar dus ook het publiceren van een foto zonder naamsvermelding, het wijzigen of “verminken” van het werk. Ik heb heb helaas, net als vele andere fotografen, ook meerdere keren te maken gehad met inbreuk op mijn auteursrecht. Het zonder toestemmingen veelvoudige en publiceren zonder naamsvermelding heb ik helaas bij de kop gehad. Het is allemaal goed opgelost, maar het is jammer dat het nog steeds veelvoudig gebeurt.

Portretrecht

Oké, dus de fotograaf mag zijn of haar foto’s publiceren en verveelvoudigen. Dat is zo geregeld in de auteurswet. Toch zijn er wat beperkingen die dit kunnen tegenhouden. Een beperking is het ‘portretrecht’. En dit recht is als het ware sterker dan het auteursrecht. Het portretrecht is een verbodsrecht op grond waarvan de geportretteerde zich altijd kan verzetten tegen het openbaar maken van de foto. De auteursrechthebbende van een portret dat in opdracht is gemaakt, mag dat portret niet openbaar maken zonder toestemming van de geportretteerde. Je zal dus als fotograaf eerst toestemming moeten vragen voordat je een in opdracht gemaakt portret openbaar kan maken.

Als je bij mij een fotoshoot boekt dan gebruik ik natuurlijk enorm graag de foto’s voor mijn portfolio en deel ik ze ook graag op mijn Instagram en website. Maar ik besef me ook goed dat de foto’s privacygevoelige informatie bevat. Namelijk jij als persoon. En daar moet je netjes mee om gaan is mijn mening. Dit ben je verplicht als fotograaf. Daarom vraag ik altijd voorafgaand aan de fotoshoot of je toestemming geeft of ik de foto’s gebruik voor promotionele doeleinden. Wil jij hier bezwaar tegen maken omdat je het niet fijn vind dat de foto’s online komen, dan kan – en mag – dat. Jij hebt dat recht. Je hoeft bij mij hiervoor geen meerprijs te betalen zoals ik wel eens voorbij zie komen bij andere fotografen. Nee, het is jammer maar daarnaast ook iets waarvan je heel goed weet dat het kan gebeuren als je fotograaf bent.

Ik hoop dat dit een interessant onderwerp was. Laat je het mij weten of je er iets aan gehad hebt? Zou ik heel leuk vinden.

Meer
Posts